We leven in een tijd waar we te pas en te onpas dingen met elkaar kunnen delen. Dat is niets nieuws, en het is ook verklaarbaar. Je bent op een leuk feestje, je hebt het naar je zin; dit moet iedereen weten! Dus je maakt een foto die je op Facebook plaatst. Nu kan iedereen zien dat jij het naar je zin hebt. Missie geslaagd! Wat iedereen met zijn saaie doordeweekse dinsdagavond doet moeten ze helemaal zelf weten, maar jij staat tenminste op een leuk feestje. Nou zij weer.

De volgende dag doet iemand anders precies hetzelfde. Terwijl jij met een dekentje op de bank zit – kop koffie, afstandbediening en chocola binnen handbereik – zie je zo’n kijk-mij-het-eens-naar-m’n-zin-hebben foto op Facebook voorbij komen. Dat had jij ook kunnen zijn! Jij had ook op een leuk feestje kunnen staan! In plaats daarvan zit je thuis, op de bank. Dat is stukken saaier dan een feestje. Verdorie, daar had je bij moeten zijn.

Tegenwoordig is daar een term voor: FOMO, wat staat voor ‘fear of missing out’ – bang zijn dat je iets leuks mist. Toen we nog geen social media hadden was dat niet zo’n probleem, maar nu iedereen alles deelt op Facebook ontkom je niet aan een overdaad aan leuke, niets-aan-de-hand-foto’s van vakanties of stap-avonden.

Je schrikt misschien als ik zeg je wekelijks voor FOMO zwicht. Hoe dan? Kijk maar eens naar de boekjes van supermarkten en winkels, die ieder weekend op je deurmat vallen. Wat een stuntprijzen! Je kunt ze voor dat geld toch niet laten liggen? Je zou wel gek zijn! Nou nee, je bent niet gek; je bent juist bang – bang dat je wat mist. Ook op sociale media kunnen bedrijven er wat van. Je wordt doodgegooid met acties en scherpe prijzen; dankzij gerichte marketing zie je ineens overal aanbiedingen voor Bali als je daar ook maar één keer naar hebt gezocht op je telefoon.

Een tijd geleden was het een halflege zak chips op het fietspad die mij aan het denken zette. Over hoe die stuntprijzen – wat schoolboek-voorbeelden van FOMO zijn – aanzetten tot het kopen van meer dan je eigenlijk nodig hebt, en hoe de lage prijzen ervoor zorgen dat we nonchalant over verspilling en excessen denken. Iedereen is een spil in het rad dat consumptiemaatschappij heet.

Waar ik mezelf eerst nog zag als iemand die vrij ongevoelig is voor aanbiedingen (ik koop alleen kleding als ik ernaar op zoek ga, niet als ik een uitverkoop mij wil prikkelen), kom ik er steeds meer achter dat ik er ook gewoon in trap. We doen er allemaal aan mee. Samen houden we de motor draaiende. Ik ben ook maar een mens, genetisch bepaald een kuddedier. We zijn bang om iets te missen, omdat we er dan niet bij horen. Of het nu een tube tandpasta of een nieuwe broek is; we zijn bang dat we wat missen als we niet meedoen.