Vindt u de reactie van kerken en sekten op seksueel misbruik binnen hun gelederen ook zo terughoudend? Seksueel misbruik blijkt al jaren een wereldwijd probleem te zijn waarop de geestelijk leiders geen goed antwoord weten of willen weten. Is het misschien een samengaan van macht uitoefenen en regels die maar moeilijk zijn uit te leggen in een moderne maatschappij? De gelovigen vormen geen kudde schapen meer die klakkeloos aannemen wat hun herder bepaalt. Nee, de moderne schaapjes willen meepraten over welk gras ze moeten eten, waar ze graag grazen en over de kwaliteit van de stal waarin ze de nacht moeten doorbrengen.

Een Kempische pastoor floot me eens terug toen ik met hem in gesprek was over inspraak in gewone dagelijkse kerkelijke zaken. Hij vertelde me dat ik veel te democratisch dacht. De Rooms-Katholieke Kerk is namelijk geen democratie. Het is een strak van bovenaf dicterende organisatie. Dat klopt
precies. Zo dicteert die kerkorganisatie, overigens pas vanaf de vijfde eeuw, dat priesters celibatair moeten zijn en dat de gelovigen slechts een levenspartner mogen hebben van ‘het andere kunne’. Dat past dus precies in een van bovenaf geleide hiërarchie. Je kunt je met reden afvragen of deze regels geheel indruisen tegen de diepgewortelde instinctieve
gevoelens van de mens. Kun je dit dan zo maar opleggen? De moderne mens durft deze vragen te stellen en verwacht begrijpbare antwoorden.
De vorig jaar overleden theoloog Harry Kuitert verkondigde de stelling “Alle spreken over Boven komt van beneden, ook het spreken dat beweert van Boven te komen.” Hij beschouwt religieuze regels als “zoekregels”. Ieder mens kan ze gebruiken om een eigen mening te vormen over allerlei zaken. Je kunt de strakke regels van “Boven” beschouwen als ingegeven door Boven, maar consequent is diezelfde stelling ook toe te passen op andersluidende gedachten. Als je dat tegen elkaar afzet blijft er alleen macht en heersen op basis van bedachte en vastgestelde regels over.

Hiërarchie geldt ook in wereldlijke organisaties. Voor hen die andere gedachten hebben kunnen streng toegepaste regels erg benauwend werken als dit het dagelijks functioneren gaat beïnvloeden. Besef wel dat hierop pas de laatste decennia veel op is afgedongen hoewel de financiële afhankelijkheid veelal noopt tot concessies.

Tot zo’n zestig jaar geleden waren mensen erg zorg- en volgzaam. De verzuiling zorgde ervoor dat de leiders voor talloze mensen meningen vormden. Voor velen gaf dat overigens een vorm van zekerheid en was er sprake van vertrouwen In veel landen is dat nog zo zonder dat er sprake is van verzuiling. Wij zijn al ver met respect opbrengen voor ieders
mening hoewel er nog steeds krachten zijn die meningen willen opdringen. Ook wij hebben nog een hele weg te gaan.

De Paus is naar Chili en Ierland geweest, heeft gesproken met slachtoffers. Hij heeft zijn medeleven betuigd. Toch blijft bij mij het gevoel hangen dat de geestelijk leiders zich wel willen bezig houden met de gevolgen maar veel te weinig aandacht hebben voor de oorzaken. Hierboven zijn er twee besproken maar er zijn er veel meer.